Urlop wypoczynkowy — ile dni przysługuje i jak go policzyć

Wymiar urlopu zależy od stażu pracy, do którego wlicza się także czas nauki w szkole. Pokazujemy, jak policzyć, czy masz 20 czy 26 dni, ile urlopu przysługuje w pierwszej pracy i na części etatu oraz co dzieje się z urlopem niewykorzystanym.

Aktualizacja: · Redakcja cvmake.pl

W skrócie

  • 20 dni przy stażu poniżej 10 lat, 26 dni przy stażu co najmniej 10 lat (pełny etat).
  • Do stażu wlicza się szkołę, np. szkoła wyższa — 8 lat, liceum — 4 lata, technikum — do 5 lat (okresy szkół się nie sumują).
  • Z urlopu możesz wziąć 4 dni na żądanie w roku; zaległy urlop wykorzystaj do 30 września kolejnego roku.

20 czy 26 dni urlopu

Zgodnie z art. 154 Kodeksu pracy wymiar urlopu wynosi:

  • 20 dni — jeśli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
  • 26 dni — jeśli jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Urlop udziela się w dniach pracy, a jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom przy pełnym etacie. Prawo do wyższego wymiaru nabywasz w dniu, w którym staż osiąga 10 lat — także w trakcie roku.

Jak szkoła wlicza się do stażu

Do okresu zatrudnienia, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia (art. 155 Kodeksu pracy):

Ukończona szkołaWliczany okres
zasadnicza lub inna równorzędna szkoła zawodowa (np. branżowa I stopnia)czas nauki z programu, nie więcej niż 3 lata
średnia szkoła zawodowa (np. technikum)czas nauki z programu, nie więcej niż 5 lat
średnia szkoła zawodowa dla absolwentów zasadniczych szkół zawodowych5 lat
średnia szkoła ogólnokształcąca (liceum)4 lata
szkoła policealna6 lat
szkoła wyższa8 lat

Okresy nauki nie sumują się — liczy się jedna, najkorzystniejsza szkoła. Jeśli pracowałeś/aś w trakcie nauki, do stażu wlicza się albo okres pracy, albo okres nauki — ten, który jest korzystniejszy.

Przykład: absolwentka studiów magisterskich z 2 latami pracy ma staż 8 + 2 = 10 lat, więc przysługuje jej 26 dni urlopu. Absolwent liceum po 5 latach pracy ma 4 + 5 = 9 lat — 20 dni, a 26 dni dostanie po kolejnym roku.

Urlop w pierwszej pracy

W roku, w którym zaczynasz pierwszą pracę w życiu, prawo do urlopu nabywasz z dołu: po każdym przepracowanym miesiącu przysługuje 1/12 wymiaru urlopu. Przy 20 dniach to 1,67 dnia za miesiąc. Od 1 stycznia kolejnego roku masz już pełny wymiar na cały rok.

Urlop na części etatu i przy zmianie pracy

  • Część etatu — wymiar ustala się proporcjonalnie do etatu; niepełny dzień zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Przykład: pół etatu i 26 dni → 13 dni.
  • Zmiana pracy w trakcie roku — u każdego pracodawcy przysługuje urlop proporcjonalny do okresu zatrudnienia w danym roku. Niepełny miesiąc zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca.
  • Świadectwo pracy zawiera informację o urlopie wykorzystanym u poprzedniego pracodawcy, dzięki czemu nowy pracodawca może prawidłowo policzyć resztę. Zob. świadectwo pracy.

Urlop na żądanie

Z rocznego wymiaru urlopu możesz wykorzystać do 4 dni na żądanie (art. 167² Kodeksu pracy) — zgłaszając to najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. To nie są dodatkowe dni, tylko część zwykłego urlopu.

Zaległy urlop i ekwiwalent

  • Zaległy urlop — niewykorzystany w danym roku trzeba udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku.
  • Ekwiwalent — jeśli umowa się kończy, a urlop nie został wykorzystany, pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny. Nie można z niego zrezygnować w zamian za „wolne" w trakcie normalnej pracy.
  • Urlop w okresie wypowiedzenia — pracodawca może zobowiązać Cię do wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia, jeśli w tym czasie udzieli Ci go.

Inne zwolnienia od pracy

Oprócz urlopu wypoczynkowego Kodeks pracy przewiduje m.in. urlop opiekuńczy (5 dni w roku, bezpłatny) i zwolnienie z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych (2 dni lub 16 godzin w roku, z zachowaniem połowy wynagrodzenia). Nie pomniejszają one urlopu wypoczynkowego.

Urlop wypoczynkowy — pytania i odpowiedzi

Ile dni urlopu przysługuje po studiach?

Studia wyższe wliczają się do stażu jako 8 lat. Jeśli masz co najmniej 2 lata pracy, Twój staż wynosi 10 lat i przysługuje Ci 26 dni urlopu rocznie.

Czy liceum i studia się sumują?

Nie. Do stażu wlicza się tylko jedna szkoła — ta, która daje najkorzystniejszy okres. Absolwent liceum i studiów ma wliczone 8 lat za studia.

Ile urlopu na pół etatu?

Proporcjonalnie do etatu: przy 20 dniach — 10 dni, przy 26 dniach — 13 dni. Niepełny dzień zaokrągla się w górę.

Do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop?

Urlopu niewykorzystanego w danym roku pracodawca musi udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.

Czy urlop na żądanie to dodatkowe dni?

Nie. 4 dni urlopu na żądanie są częścią rocznego wymiaru urlopu wypoczynkowego.

Źródła

Poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na dzień aktualizacji podany na górze strony.

Zobacz też